DGA maaşı nedir? Kendi BV'sinde çalışan hissedarlar için rehber

Hollanda’da bir BV kurup kendi şirketinizde çalışmaya başladığınızda, kısa süre içinde “DGA maaşı” kavramıyla karşılaşırsınız. Türkiye’den gelen birçok girişimci için bu kural başta şaşırtıcıdır: şirketin sahibi olmanıza rağmen, kendinize maaş ödeyip ödemeyeceğinize tamamen serbestçe karar veremezsiniz. Hollanda vergi sistemi, kendi şirketinde çalışan hissedardan belirli bir düzeyde maaş almasını bekler.

Bu yazıda kimin DGA sayıldığını, gebruikelijk loon (alışılmış maaş) kuralının nasıl işlediğini, bu kuralın neden var olduğunu, bordro ve vergi sonuçlarını ve Türkiye’de yaşayan hissedarlar için özel durumu açıklıyoruz. Sonunda sık yapılan hataları sıralıyoruz. Tutar ve oran vermiyoruz; bunlar her yıl yeniden belirlenir ve güncel değerlerin dosyanıza göre kontrol edilmesi gerekir.

DGA kimdir?

DGA, Hollandacada directeur-grootaandeelhouder, yani “yönetici-büyük hissedar” ifadesinin kısaltmasıdır. En yalın tanımıyla DGA, bir BV’de önemli bir hisse payına sahip olan ve aynı zamanda o şirkette fiilen çalışan kişidir. Hisse payı doğrudan olabileceği gibi, bir holding üzerinden de olabilir; holding + işletme BV yapısında DGA çoğunlukla holdingin yöneticisidir ve işletme şirketine yönetim hizmeti verir.

Önemli olan iki unsurun bir arada bulunmasıdır: hissedarlık ve şirket için yapılan iş. Sadece hisse tutan ve hiç çalışmayan bir yatırımcı bu kuralın kapsamına girmez. Kendi şirketi için yönetim, satış, proje veya başka bir iş yapan hissedar ise, bu iş karşılığında kendine maaş ödemiyor olsa bile, Belastingdienst (Hollanda vergi dairesi) gözünde DGA’dır.

Gebruikelijk loon kuralı nasıl işler?

Kuralın mantığı basittir: DGA’nın kendi şirketinden aldığı maaş, aynı işi bağımsız bir çalışan yapsaydı alacağı maaştan belirgin biçimde düşük olamaz. Belastingdienst bu “alışılmış maaşı” belirlerken birkaç karşılaştırma noktası kullanır:

• Benzer bir pozisyonda, benzer sorumlulukla çalışan birinin piyasada aldığı maaş.
• Şirkette (veya bağlı şirketlerde) en yüksek ücret alan diğer çalışanın maaşı.
• Her yıl yeniden belirlenen ve yasada yer alan asgari referans tutar.

Bu karşılaştırmaların sonucunda ortaya çıkan düzey, DGA maaşının alt sınırını oluşturur. Daha düşük bir maaş ancak gerekçelendirilebildiğinde, örneğin şirketin henüz başlangıç aşamasında olması veya zarar etmesi gibi durumlarda, mümkün olabilir; bu gerekçenin belgelenmesi ve bazı hâllerde vergi dairesiyle önceden mutabakat yapılması gerekir.

Kural neden var? Hissedar olmasaydınız, şirketten aldığınız her kuruş maaş sayılır ve ücret vergisine tabi olurdu. Hissedar olarak ise paranızı maaş yerine kâr payı olarak çekme seçeneğiniz vardır. Gebruikelijk loon kuralı, emeğin karşılığının kâr payı kılığında değil, maaş olarak vergilendirilmesini sağlamak için konmuştur.

Bordro, vergi ve maaş-kâr payı dengesi

DGA maaşı, şirket için gerçek bir bordro yükümlülüğü doğurur. BV’nin ücret vergisi için Belastingdienst’e işveren olarak kaydolması, her dönem bordro hazırlaması ve ücret vergisi beyannamesi vermesi gerekir. Maaş, BV’nin kârını düşüren bir giderdir; stopaj yoluyla kesilen vergi ise DGA’nın yıllık gelir vergisi beyannamesinde dikkate alınır.

DGA’nın sosyal güvenlik konumu da sıradan bir çalışandan farklıdır: belirli bir kontrol düzeyine sahip DGA, çoğu durumda çalışan sigortaları kapsamında değildir. Bu, prim yükünü azaltırken işsizlik veya hastalık durumunda koruma sağlamadığı anlamına gelir. Bu konuyu vergi ve uyum hizmetimiz kapsamında yıllık uyum takviminin bir parçası olarak ele alırız.

Peki maaş mı, kâr payı mı? DGA’nın şirketten para çekmesinin iki yolu vardır. Maaş, şirkette gider olarak düşülür ve kişisel gelir vergisine tabidir. Kâr payı ise önce BV düzeyinde kurumlar vergisine, ardından hissedar düzeyinde ayrıca vergiye tabidir. Hangi karışımın toplamda daha uygun olduğu; gelir düzeyinize, şirketin kârlılığına, holding yapısı olup olmadığına ve kişisel ihtiyaçlarınıza bağlıdır.

Bu yüzden “maaşı asgaride tut, gerisini kâr payı olarak çek” gibi genel tavsiyeler yanıltıcı olabilir. Doğru denge, güncel oranlar ve sizin rakamlarınızla yapılan size özel değerlendirme ile bulunur. Yapı tarafında holdingin rolü için BV mi holding mi? yazısına bakabilirsiniz.

Türkiye’de yaşayan hissedarlar

Hollanda’da BV sahibi olup Türkiye’de yaşayan hissedarlar için durum daha katmanlıdır. Türkiye ile Hollanda arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, yönetici ücretlerinin ve kâr paylarının hangi ülkede ve nasıl vergilendirileceğini düzenler. İşin fiilen nerede yapıldığı, hissedarın vergi ikametgâhı ve sosyal güvenlik bağının hangi ülkede olduğu sonucu değiştirir.

Bu durumda gebruikelijk loon kuralının uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacaksa hangi düzeyde olacağı ve Türkiye’deki beyan yükümlülükleriyle nasıl birleşeceği, genel kuralla değil, size özel değerlendirme ile belirlenmelidir. Hollanda’ya yerleşmeyi düşünen DGA’lar için ise izin boyutunu göç ve izinler sayfasında anlatıyoruz.

Sık yapılan hatalar

• Şirketin ilk yıllarında hiç maaş ödememek ve bunu belgelememek.
• Bordro kaydı yapmadan hissedara düzenli ödeme yapmak.
• Holding + işletme yapısında maaşın hangi şirketten ödeneceğini netleştirmemek.
• Birden fazla BV’de çalışırken her şirketi ayrı değerlendirmemek.
• Düşük maaş için gerekçe varken bunu Belastingdienst ile önceden konuşmamak.
• Yıllık değişen referans tutarları kontrol etmeden eski rakamla devam etmek.

Sonuç

DGA maaşı, kendi BV’sinde çalışan her hissedarı ilgilendiren bir kuraldır ve göz ardı edildiğinde bordro, vergi ve ceza riski doğurur. Doğru düzeyi ve maaş-kâr payı dengesini belirlemek, sizin rakamlarınızla yapılan size özel bir değerlendirme gerektirir. Durumunuzu konuşmak için ücretsiz 15 dakikalık ön görüşmeye bekleriz.